Skyndihjálp

Bráðaofnæmi

Bráðaofnæmi eru lífshættuleg viðbrögð líkamans við efnum sem hann kemst í snertingu við. Algengar ástæður fyrir bráðaofnæmi eru bit og stungur, lyf s.s. sýklalyf og bólgueyðandi gigtarlyf, latex og ýmsar fæðutegundir eins og skelfiskur, hnetur og egg.

Hvað sérðu
Hvað sérðu?
  • Einstaklingur getur fengið útbrot, kláða eða bólgur á hendur, fætur og andlit. Hægst getur á öndun og herst á hjartslætti.
  • Uppköst og niðurgangur geta gert vart við sig.
  • Ef um bráðaofnæmi er að ræða vaxa einkennin skyndilega innan við 30 mínútum eftir snertingu við ofnæmisvaldinn.
Hvað sérðu
Skyndihjálp
  • Ef um bráðaofnæmi er að ræða hringdu strax í Neyðarlínuna 112.
  • Fjarlægðu ofnæmisvald ef hægt er.
  • Ef einstaklingur er með bráðaofnæmi (öndunarerfiðleika, lost eða skerta meðvitund) og á adrenalínpenna, hjálpaðu honum að nota lyfið.
  • Fylgstu með meðvitund og öndun.
  • Hughreystu einstaklinginn á meðan beðið er eftir sjúkrabílnum.
Spurningar og svör
  • Hvaða matartegundir geta valdið ofnæmi?

    Algengir ofnæmisvaldar eru hnetur, skelfiskur, mjólkurvörur og egg. Aðrir hlutir svo sem latex, bit vespa eða býflugna og sum lyf geta einnig kallað fram ofnæmisviðbrögð.

  • Má ég sprauta einstakling með adrenalínpenna?

    Ef einstaklingurinn er með bráðaofnæmi og á sinn eigin adrenalínpenna máttu aðstoða hann við að nota pennann. Það á ekki við í öllum tilfellum ofnæmis að nota adrenalínpenna.

  • Hvað er adrenalínpenni?

    Í sumum tilfellum ávísa læknar adrenalínpenna á þá sem hafa verið greindir með ofnæmi, til að nota í neyðartilfellum. Það hjálpar til við að draga úr einkennum ofnæmisins.

  • Hvað er bráðaofnæmilost?

    Bráðaofnæmislost eru alvarleg ofnæmisviðbrögð sem leiða til þess að einstaklingur á erfitt með að anda, púlsinn verið hraður en veikur, blóðþrýstingur lækkar og meðvitundin skerðist. Læknir getur ákveðið að nota adrenalínpenna þegar hætta er á bráðaofnæmislosti hjá einstaklingi sem er með þekkt bráðaofnæmi.